نشانههای سلیاک:
تاثیر سوء گلوتن در افراد سلیاکی با توجه به وسعت آسیب دیدگی علائم متفاوتی بروز میدهد و یا ممکن است علیرغم آسیب دیده شده فرد بی علامت باشد. بطور کلی علائم را به دو صورت گوارشی(کلاسیک) و غیر گوارشی (غیرکلاسیک) میتوان تقسیم نمود.
علائمی چون دردشکم، نفخ، بیاشتهایی، اسهال مزمن و تکرارشونده، یبوست، تهوع، استفراغ ، بازگشت اسید معده و.. در فرد مبتلا دیده میشود.
- علائم غیرکلاسیک یا غیرگوارشی :
در افرادي كه سلیاک در آنها دیر تشخیص داده میشود و درمان با تاخیر صورت میگیرد به دلیل طولانی بودن مدت زمان سوء جذب، علائم متفاوتتر و عوارض ناشی از آن بروز میکند که این علائم خارج رودهای میباشد و دامنه وسیعی دارد و ممکن است فرد دارای یک یا چندتا از این علائم باشد :
- لاغری وکاهش وزن
- کم خونی فقر آهن
- ناتوانی در تمرکز
- سردردهای مختلف
- ریزش مو
- مشکلات تنفسی
- آفتهای مکرر دهانی
- قرمزی و التهاب زبان
- نرمی و پوکی استخوان
- کاهش رشد و کوتاهی قد
- خستگی و بی حوصله بودن
- گزگز و سوزش دست و پا
- کمبود انواع ویتامین ها و ریز مغذی ها
ریز مغذی ها شامل گروههای مختلف ویتامین ها، املاح معدنی مانند آهن، منیزیم، کلسیم و … هستند که نیاز بدن به آنها نسبت به درشت مغذی ها (کربوهیدرات ها، پروتئین ها و چربی ها) کم است و این نیاز در حد میلی گرم و میکرو گرم است اما کمبود هر یک از آنها عوارض مختلفی را در بدن به وجود می آورد. ریزمغذیها برای عملکردهای متفاوت بدن ضروری هستند.
- دردهای عضلانی- اسکلتی
- اختلال در قائدگی، ایجاد نازایی و سقطهای مکرر
- اختلال در آنزیمهای کبدی
- تشدید بعضی از مشکلات عصبی مثل میگرن، افسردگی و اضطراب، صرع و ناهماهنگی حرکتی …
- تغییر رنگ مینای دندان به رنگ زرد یا قهوه ای و یا کاهش مینای دندان
- تاخیر در بلوغ یعنی نوجوان در سن بلوغ است اما علایم بلوغ در او ظاهر نشده است.
بدخیمی های دستگاه گوارش
سوالات متداول
سلیاک غیر قابل پیشگیری است ، تا چندین سال پیش سلیاک در ایران نوعی بیماری نادر محسوب میشد اما امروزه به لطف افزایش آگاهی و غربالگری و قابل دسترس بودن آزمونهای تخصصی، تشخیص سلیاک آسانتر شده و مبتلایان بیشتری شناسایی میشوند. مطالعات نشان داده که سلیاک در هر دو جنس زن و مرد دیده میشود و محدودیت سنی هم ندارد یعنی از هنگامی که کودک برای اولین بار شروع به خوردن غذاهای حاوی گلوتن میکند تا سن پیری ممکن است در بدن شخص فعال شود و همچنین محدودیت جغرافیایی خاصی نیز دیده نشده است. شیوع سلیاک حدودا از هر 150 نفر یک نفر میباشد اما این درصد ابتلا در گروههای خاصی افزایش مییابد که از نظر علمی این گروهها بهتر است غربالگری شوند تا چنانچه مبتلا هستند زودتر شناسایی شوند و با عوارض ناشی از آن مواجه نشوند.
سلیاک در گروههای زیر شیوع بالاتری نسبت به سایر افراد جامعه دارد :
• در کسانی که اقوام درجه یک آنها (والدین، خواهر و برادر، فرزند) مبتلا به سلیاک هستند احتمال ابتلا بیشتر است.
• افرادی که دچار برخی بیماری های خودایمنی مانند : دیابت نوع یک، پرکاری و کم کاری تیروئید، سندرم داون، سندروم ترنر، هموسیدروز ریوی، درماتیت هرپتیفرم ، M.S ، هپاتیت اتوایمیون و . . . هستند.
سلیاک یک بیماری خودایمن یا اتو ایمیون است چون سیستم ایمنی فرد با پاسخ نادرست مسبب التهاباتی در سیستم گوارشی میشود. پزشکان فوق تخصص کبد و گوارش با بررسی یکسری آزمایشات سرولوژی (آزمایش خون) و آندوسکپی و نمونه برداری از روده کوچک (بیوپسی) و آسیبشناسی نمونه برداشته شده و در صورت لزوم سایر آزمایشات تخصصی میتوانند سلیاک را تشخیص بدهند .
شناسایی سلیاک موضوع کاملا تخصصی است و باید توسط پزشکان تشخیص داده شود، گاهی بعضی افراد به غلط و صرفا با داشتن چند علامت سلیاک ، بدون مشورت با پزشک متخصص، خودسرانه رژیم فاقد گلوتن را بطور ناقص آغازمی کنند که با این کار پزشکان را از مسیر درست تشخیص دور میکنند و تشخیص واقعی سلیاک را به تاخیر میاندازند.
سلیاک پاسخ نامناسب سیستم ایمنی بدن به گلوتن است و تشخیص به موقع آن از اهمیت بسزایی برخوردار است زیرا با شروع درمان که در حال حاضر فقط رژیم غذایی فاقد گلوتن است میتوان آن را کنترل نمود . حذف عامل آزاردهنده گلوتن (به هر مقدار حتی به میزان چند میلیونیم گرم) از رژیم غذایی فرد باعث میشود سیستم ایمنی دست از ناسازگاری و آسیب رساندن بردارد و پرزهای روده ترمیم و بازسازی میشود و فعالیت روده به حالت طبیعی خود بازمیگردد و پس از آن شخص مبتلا به سلیاک، زندگی عادی و باکیفیت خود را همچون سایر افراد جامعه ادامه میدهد ولی باید توجه داشته باشد که رژیم را همچنان سختگیرانه ادامه دهد.
علی –
سلام
چه اطلاعات مفیدی
مدیریت –
خواهش میکنم